طراحی الگویی بومی برای تخصیص دارایی پویا: ارتقای معنادار بازده تعدیل شده با ریسک با مدل ترکیبی پیرو روندی و تکانهای در بازارهای سهام، طلا و ارز
دوره 3، شماره 3، پاییز 1404، صفحه 233-248
https://doi.org/10.22105/fbs.2025.554610.1174
محسن گل سرخ حق، امیرحسین نژادکورکی، بهنام عبدی
چکیده هدف: این مقاله با هدف طراحی و ارزیابی یک الگوی بومی تخصیص دارایی پویا بر مبنای معیارهای کمی، عملکرد استراتژیهای ایستا را در محیط پرتلاطم بازار داراییهای ایران به چالش میکشد. با توجه به ناکارآمدی رویکردهای تخصیص ایستا در مدیریت ریسک و بهرهبرداری از فرصتها در شرایط متغیر اقتصادی، الگوی پیشنهادی یک چارچوب تصمیمگیری دوسطحی را معرفی میکند که عناصر پیرو روند (Trend-Following) و تکانه نسبی را ترکیب مینماید.
روششناسی پژوهش: دادههای ماهانه چهار طبقه دارایی اصلی (شاخص کل بورس اوراق بهادار تهران، سکه امامی، دلار آمریکا در بازار آزاد و صندوق درآمد ثابت) در بازه زمانی مهر ۱۳۹۳ تا شهریور ۱۴۰۴ مورد استفاده قرار گرفتند. مکانیسم تخصیص پویا بر اساس میانگین متحرک ساده ششماهه (6-Month SMA) برای فیلتر کردن رژیم ریسک طراحی شد: اگر هیچ دارایی ریسکی سیگنال "خرید" نداشت، %100 وجوه به دارایی امن (صندوق درآمد ثابت) منتقل میشود؛ در غیر این صورت، %100 وجوه بر اساس بازدههای نسبی دورهی قبل بین داراییهای ریسکی فعالشده توزیع میگردد. عملکرد استراتژی با استفاده از معیارهای نسبت شارپ (Sharpe Ratio) نسبت کالمار (Calmar Ratio) و افت بیشینه (Max Drawdown) در مقایسه با استراتژیهای خرید و نگهداری تک دارایی ارزیابی شد.
یافتهها: نتایج نشان داد که استراتژی تخصیص پویا، علیرغم عدم کسب بالاترین بازده مطلق، توانست بهترین عملکرد تعدیل شده با ریسک را به ثبت برساند. این استراتژی با ثبت کمترین افت بیشینه (%25-) و بالاترین نسبت کالمار (1.78) در مقایسه با شاخص کل (افت بیشینه %40- و نسبت کالمار 1.01) و سکه (افت بیشینه %32- و نسبت کالمار 1.61)، مقاومت چشمگیری در برابر ریسک نزولی از خود نشان داد. همچنین، نسبت شارپ استراتژی پویا (1.34) بهطور قابلتوجهی بالاتر از شاخص کل بورس اوراق بهادار تهران (0.95) بود. یک آزمون آماری (آزمون جابسون-کورکی با اصلاح ممل) نشان داد که تفاوت نسبت شارپ میان استراتژی پویا و شاخص کل بورس در سطح اطمینان %99 معنادار است (با آماره Z برابر 4.11 و مقدار p-value بسیار کوچک 0.00004).
اصالت/ارزشافزوده علمی: اصالت این پژوهش در طراحی یک الگوی بومی و دوسطحی تخصیص دارایی پویا نهفته است که بهطور منحصربهفردی قواعد ساده پیرو روند و تکانه نسبی را برای بازارهای دارایی دارای تلاطم ترکیب میکند. ارزش آن با دستیابی به عملکرد تعدیل شده با ریسک برتر و کاهش چشمگیر ریسک دنباله در مقایسه با استراتژیهای ایستا اثبات میشود. این الگو یک چارچوب عملی و مبتنی بر شواهد برای نهادهای مالی داخلی فراهم میکند تا کارایی و انعطافپذیری سرمایهگذاری خود را بهبود بخشند.
