مطالعات راهبردی مالی و بانکی

بررسی تاثیر اصول بازار و سوگیری های رفتاری بر تصمیمات سرمایه‌گذاری سهامداران با توجه به نقش تعدیلی عدم اطمینان در شرکت‌های پذیرفته شده در بورس اوراق بهادار تهران

مقالات آماده انتشار

نویسندگان

امیر غفوریان شاگردی 1
محمدرضا رخشانی 2

1 گروه حسابداری، دانشگاه بین المللی امام رضا (ع)، مشهد، ایران.

2 کارشناس ارشد حسابداری، دانشگاه بین المللی امام رضا (ع)، مشهد، ایران.

10.22105/fbs.2026.252307
چکیده
هدف:
بررسی تأثیر اصول بازار و سوگیری‌های رفتاری بر تصمیمات سرمایه‌گذاری سهامداران با توجه به نقش تعدیلی عدم اطمینان در شرکت‌های پذیرفته‌شده در بورس اوراق بهادار تهران.
روش‌شناسی پژوهش:
این پژوهش از نظر هدف کاربردی و از نظر روش توصیفی است. داده‌های 295 نفر از تحلیل‌گران مالی و سهامداران حقیقی فعال در بورس، با تمرکز بر سهامداران شهر مشهد، در سال‌های 1404 تا 1405 و از طریق پرسشنامه استاندارد گردآوری شد. داده‌ها با استفاده از معادلات ساختاری و نرم‌افزارهای SPSS و PLS تحلیل شدند.
یافته‌ها:
نتایج نشان داد اصول بازار تأثیر منفی و معناداری بر تصمیمات سرمایه‌گذاری دارند، در حالی که سوگیری‌های رفتاری تأثیر مثبت و معناداری بر این تصمیمات دارند. همچنین، عدم اطمینان در روابط میان متغیرهای پژوهش نقش تعدیلی دارد. یافته‌ها بر اهمیت عوامل روان‌شناختی در کنار اصول عقلایی بازار در تصمیم‌گیری سرمایه‌گذاران تأکید می‌کنند.
اصالت/ارزش افزوده علمی:
نوآوری پژوهش در بررسی هم‌زمان عوامل عقلایی و رفتاری و نقش تعدیلی عدم اطمینان در تصمیمات سرمایه‌گذاری در بورس تهران است.

کلیدواژه‌ها

اصول بازار
سوگیری رفتاری
عدم اطمینان
تصمیمات سرمایه گذاری سهامداران

عنوان مقاله English

Examining the effects of market principles and behavioral biases on shareholders’ investment decisions considering the moderating role of uncertainty in companies listed on the Tehran Stock Exchange

نویسندگان English

Amir Ghafourian Shagerdi 1
Mohammad Reza Rakhshani 2
1 Department of Accounting, Imam Reza International University, Mashhad, Iran.
2 M.A. in Accounting, Imam Reza International University, Mashhad, Iran.
چکیده English

This study examines the effects of market principles and behavioral biases on shareholders’ investment decisions, considering the moderating role of uncertainty in companies listed on the Tehran Stock Exchange.
Research Methodology:
This applied study adopts a descriptive research design. Data were collected from 295 financial analysts and active individual investors, with a focus on shareholders residing in Mashhad, during 2025–2026, using a standardized questionnaire. The data were analyzed using structural equation modeling and SPSS and PLS software.
Findings:
The results indicate that market principles have a significant negative effect on investment decisions, whereas behavioral biases have a significant positive effect. Uncertainty also plays a moderating role in the relationships among the research variables. The findings highlight the importance of psychological factors alongside rational market principles in investors’ decision-making.
Originality/Value:
The study contributes by simultaneously examining rational and behavioral factors and the moderating role of uncertainty in investment decisions in the Tehran Stock Exchange.

کلیدواژه‌ها English

Market principles, Behavioral biases, Uncertainty, Shareholders&‌rsquo
Investment decisions
[1] Ahiadu, A. A., Abidoye, R. B., 2024. Economic uncertainty and direct property performance: A systematic review using the SPAR-4-SLR protocol. Journal of Property Investment and Finance, 42(1), 89–111. https://doi.org/10.1108/JPIF-08-2023-0073
[2] Ahiadu, A. A., Abidoye, R. B., Yiu, T. W., 2025. Commercial property investment in Australia: How market fundamentals and investor behaviour shape decisions amid heightened uncertainty. Journal of Property Investment & Finance, 43(4), 419–439.
[3] Maitland, E., Sammartino, A., 2015. Decision making and uncertainty: The role of heuristics and experience. Strategic Management Journal, 36(10), 1554–1578.
[4] Sharmila, D. R., Swamy, P., Som, B. S., 2024. Integrating rational and irrational factors in residential real estate investment. International Journal of Housing Markets and Analysis. https://doi.org/10.1108/IJHMA-01-2024-0004
[5] Allan, R., Liusman, E., Lu, T., Tsang, D., 2021. The COVID-19 pandemic and commercial property rent dynamics. Journal of Risk and Financial Management, 14(8), 360. https://doi.org/10.3390/jrfm14080360
[7] Milcheva, S., 2022. Volatility and the cross-section of real estate equity returns during COVID-19. Journal of Real Estate Finance and Economics, 65(2), 293–320.
[8] Zhao, J., 2024. Cultural preferences and behavioral biases of financial intermediaries (Doctoral dissertation, University of Macau).
[9] Shunmugasundaram, V., Sinha, A., 2025. The impact of behavioral biases on investment decisions: a serial mediation analysis. Journal of Economics, Finance and Administrative Science, 30(59), 5–21. 
[17] Tansuchat, P., Thaicharo, Y., 2025. Cognitive biases and investment choices: Exploring the psychological determinants of financial decision-making in Thailand. Journal of Business and Economic Options, 8(1), 43–60.
[18] Mardiana, R., Yossinomita, Y., Saputra, M. H., Mandasari, R., Kartika, Y. D., 2025. Behavioral bias toward investment decision-making. Journal of Management: SMEs, 18(1), 399–412.
[19] Badola, S., Sahu, A. K., Adlakha, A., 2024. A systematic review on behavioral biases affecting individual investment decisions. Qualitative Research in Financial Markets, 16(3), 448–476.
[20] Dhingra, B., Yadav, M., Saini, M., Mittal, R., 2024. A bibliometric visualization of behavioral biases in investment decision-making. Qualitative Research in Financial Markets, 16(3), 503–526.
[21] Almansour, B. Y., Elkrghli, S., Almansour, A. Y., 2023). Behavioral finance factors and investment decisions: A mediating role of risk perception. Cogent Economics & Finance, 11(2), 2239032.
[22] Mittal, S. K., 2022. Behavior biases and investment decision. Qualitative Research in Financial Markets, 14(2), 213–228.
[23] Kartini, K., Nahda, K., 2021. Behavioral biases on investment decision: A case study in Indonesia. The Journal of Asian Finance, Economics and Business, 8(3), 1231–1240.
[24] Shukla, A., Rushdi, D. N. J., Katiyar, D. R. C., 2020. Impact of behavioral biases on investment decisions: A systematic review. International Journal of Management, 11(4).
[25] Umutlu, M., 2010. Firm leverage and investment decisions in an emerging market. Quality & Quantity, 44(5), 1005–1013.
[26] Al-Tamimi, H. A., 2006. Factors influencing individual investor behavior: An empirical study of the UAE financial markets. The Business Review, Cambridge, 5(2), 225–232.
[27] Merikas, A., Prasad, D., 2003. Factors influencing Greek investor behavior. Behavioral Research in Accounting, 14, 129–158.
مطالعات راهبردی مالی و بانکی

مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده
انتشار آنلاین از 14 شهریور 1405

صفحه اصلی

بانک ها و نمایه نامه ها

راهنمای نویسندگان

اعضای هیات تحریریه

ارسال مقاله

تماس با ما