دوره و شماره: دوره 4، شماره 1، بهار 1405 

ارزیابی و مدیریت فرهنگ‌سازمانی بانک سپه با استفاده از مدل اخلاق، ارزش­ها و فرهنگ‌سازمانی (EVC)

صفحه 1-21

https://doi.org/10.22105/fbs.2026.247756

عطیه رسولی، ندا محمد اسماعیلی، علی آدوسی، سعید کاظمی مهرآبادی، آرین قلی‌پور

چکیده هدف: با توجه به نقش حیاتی بانک‌ها در اقتصاد و تعاملات مالی جامعه، عملکرد پایدار و موثر آن‌ها وابسته به انسجام داخلی و تعهد کارکنان است. فرهنگ‌سازمانی به‌عنوان مجموعه‌ای از ارزش‌ها، باورها و هنجارهای مشترک، رفتار کارکنان را هدایت کرده و مسیر تصمیم‌گیری و تعاملات کاری را شکل می‌دهد. در این زمینه، شناسایی وضعیت فعلی فرهنگ‌سازمانی و مولفه‌های کلیدی آن در بانک‌ها، زمینه‌ساز بهبود عملکرد، ایجاد انگیزش و تعهد کارکنان و افزایش همسویی با اهداف استراتژیک خواهد بود. هدف این پژوهش بررسی وضعیت فرهنگ‌سازمانی در بانک‌ سپه و ارایه راه‌کارهای برای مدیریت فرهنگ‌سازمانی بوده است. مطالعه حاضر تلاش می‌کند تا با تحلیل مولفه‌های کلیدی فرهنگ‌سازمانی، راه‌کارهایی عملی برای بهبود عملکرد و همسویی کارکنان با اهداف استراتژیک بانک ارایه دهد.
روش‌شناسی پژوهش: روش پژوهش مورداستفاده در این فصل، روش کمی-پیمایش است. ابزار پیمایش در این پژوهش پرسشنامه مدل اخلاق، ارزش و فرهنگ‌سازمانی بوده است. داده‌های جمع‌آوری‌شده با نرم‌افزار Excel و SPSS تحلیل شده است.
یافتهها: نتایج پژوهش نشان داد که وضعیت فرهنگ‌سازمانی بانک در تمامی ۷ مولفه مدل اخلاق، ارزش و فرهنگ‌سازمانی در سطح متوسط قرار دارد و نیازمند اقدامات توسعه‌ای و بهبود است. پایین‌ترین میانگین مربوط به مولفه ساختار بود که اولویت برنامه‌های توسعه‌ای را مشخص می‌کند. همچنین، رتبه‌بندی اهمیت مولفه‌ها از دید کارکنان به ترتیب استراتژی، کارکنان و ارزش‌های مشترک بیشترین اولویت و مهارت و سیستم کمترین اولویت را داشت. تحلیل متغیرهای جمعیت‌شناختی نشان داد برداشت کارکنان از فرهنگ‌سازمانی تحت تاثیر سن، سابقه، تحصیلات، نوع قرارداد، پست سازمانی و واحد محل خدمت است، به‌طوری‌که کارکنان جوان، تحصیل‌کرده و ستادی ارزیابی پایین‌تری داشتند و کارکنان باسابقه و شعب ارزیابی مطلوب‌تری ارایه کردند.
اصالت/ارزش افزوده علمی: این پژوهش با ارزیابی جامع فرهنگ‌سازمانی بانک بر اساس مدل اخلاق، ارزش و فرهنگ‌سازمانی، نقاط قوت، شکاف‌ها و اولویت‌های توسعه‌ای را مشخص کرده و چارچوبی عملی برای بهبود فرهنگ‌سازمانی و همسویی آن با اهداف سازمانی ارایه می‌دهد.

تشخیص ناهنجاری در داده‌های تعهدات معامله‌گران با رویکرد یادگیری منیفلد

صفحه 22-38

https://doi.org/10.22105/fbs.2026.247779

پرستو کعبی نژاد

چکیده هدف: هدف این پژوهش ارایه یک چارچوب جامع برای شناسایی ناهنجاریها در دادههای گزارش تعهدات معاملهگران و بررسی نقش آنها در شناسایی روندهای اقتصادی، اختلالات بازار و تغییرات ناگهانی است.
روششناسی پژوهش: در این مطالعه، پس از پیشپردازش دادههایCOT، روشهای آماری شامل نمره استاندارد و دامنه بینچارکی با الگوریتمهای یادگیری ماشین شامل جنگل ایزوله و ماشین بردار پشتیبان تککلاسه ترکیب شدند. سپس با ایجاد ناهنجاریهای تجمیعی، نقاطی که توسط تمامی روشها بهعنوان ناهنجار شناسایی شده بودند استخراج شدند.
یافتهها: نتایج نشان داد ناهنجاریهای شناساییشده ارتباط معناداری با رویدادهای کلان اقتصادی، از جمله بحران مالی جهانی ۲۰۰۸ و همهگیری کووید-۱۹ در سال ۲۰۲۰ دارند؛ همچنین، روش ترکیبی پیشنهادی با کاهش مثبتهای کاذب، مجموعهای شامل ۱۶۳۸ نقطه ناهنجار با سطح اطمینان بالا ایجاد کرد.
اصالت/ارزش افزوده علمی: این پژوهش با تلفیق روشهای آماری، یادگیری ماشین و یادگیری منیفلد، چارچوبی دقیق و قابلاعتماد برای تحلیل دادههای پیچیده بازارهای مالی ارایه میدهد و زمینه توسعه داشبوردهای تعاملی برای پایش بلادرنگ بازار را فراهم میکند.

بررسی تاثیر سوگیری‌های شناختی بر تصمیمات سرمایه‌گذاری با توجه به نقش ادراک ریسک و مشاور رباتیک (مورد مطالعه: سهامداران شرکت‌های پذیرفته شده در بورس اوراق بهادار تهران)

صفحه 39-59

https://doi.org/10.22105/fbs.2026.247794

امیر غفوریان شاگردی، محمد محمدی پویا

چکیده هدف: پژوهش حاضر با هدف بررسی تاثیر سوگیری‌های شناختی بر تصمیمات سرمایه‌گذاری با‌توجه‌به نقش میانجی ادراک ریسک و نقش تعدیل‌گر مشاوران رباتیک در میان سهامداران شرکت‌های پذیرفته‌شده در بورس اوراق بهادار تهران انجام شده است.
روش‌شناسی پژوهش: این پژوهش از نظر هدف کاربردی و از نظر روش توصیفی-پیمایشی است. جامعه آماری شامل سرمایه‌گذاران حقیقی فعال در بورس اوراق بهادار تهران بود که 335 نفر از آن‌ها به روش نمونه‌گیری هدفمند انتخاب شدند. داده‌ها از طریق پرسشنامه استاندارد جمع‌آوری و با استفاده از مدل‌سازی معادلات ساختاری[1] در نرم‌افزارهای SPSS و Smart PLS تحلیل شدند.
یافتهها: نتایج نشان داد سوگیری‌های در‌دسترس‌بودن، لنگراندازی، زیان‌گریزی، نمایندگی و اعتماد بیش از حد تاثیر مثبت و معناداری بر تصمیمات سرمایه‌گذاری دارند. همچنین، ادراک ریسک در رابطه بین سوگیری اعتماد بیش از حد و تصمیم‌گیری سرمایه‌گذاری نقش میانجی معناداری ایفا می‌کند. علاوه‌بر این، مشاوران رباتیک رابطه بین اعتماد بیش از حد و تصمیمات سرمایه‌گذاری را به‌طور معناداری تعدیل می‌کنند.
اصالت/ارزش افزوده علمی: نوآوری این پژوهش در بررسی هم‌زمان تاثیر سوگیری‌های شناختی بر تصمیمات سرمایه‌گذاری با در‌نظر‌گرفتن نقش میانجی ادراک ریسک و نقش تعدیل‌گر مشاوران رباتیک است. نتایج پژوهش می‌تواند به توسعه ادبیات مالی رفتاری و بهبود کیفیت تصمیمات سرمایه‌گذاری از طریق بهره‌گیری از فناوری‌های مالی نوین کمک کند.