مطالعات راهبردی مالی و بانکی

چکیده هدف: در سال‌های اخیر، ظهور ابزارهای مالی نوآورانه در بازارهای سرمایه، علاوه برافزایش جذابیت این بازارها برای سرمایه‌گذاران، به پیشرفت دانش مالی، به‌ویژه در حوزه مالی رفتاری منجر شده است. با توجه به اهمیت آشنایی با این حوزه در کنار تحلیل‌های تکنیکال و بنیادی، این پژوهش به بررسی رابطه بین نقدشوندگی سهام و اهرم مالی مازاد با در نظر گرفتن نقش تعدیل‌کننده هزینه‌های نمایندگی در شرکت‌های پذیرفته‌شده در بورس اوراق بهادار تهران می‌پردازد.
روش‌شناسی پژوهش: این مطالعه از نوع توصیفی-همبستگی است. داده­های مورد نیاز با استفاده از روش حذف سیستماتیک در بازه زمانی 1396 الی 1402 جمع‌­آوری شده‌­اند.
یافته‌ها: یافته‌ها نشان می‌دهد که بین نقدشوندگی سهام و اهرم مالی مازاد رابطه معناداری وجود دارد. با این حال، نقش تعدیل‌کننده هزینه‌های نمایندگی در این رابطه تایید نشده است.
اصالت/ارزش‌افزوده علمی: نتایج این پژوهش می‌تواند برای سیاست‌گذاران، مدیران و سرمایه‌گذاران در راستای بهبود تصمیم‌گیری‌های مالی و مدیریت بهینه ساختار سرمایه از اهمیت بالایی برخوردار باشد. این مطالعه با بررسی نقش تعدیل‌کننده هزینه‌های نمایندگی، به درک بهتر رابطه بین نقدشوندگی سهام و اهرم مالی مازاد کمک می‌کند.

چکیده هدف: مدیریت پرتفوی و ریسک از مهم‌ترین مباحث در حوزه سرمایه‌گذاری است که به تصمیم‌گیری بهینه در خصوص ترکیب دارایی‌ها و کنترل ریسک‌های مرتبط با آن می‌پردازد. در این راستا، شناسایی و تحلیل ارتباطات متقابل و همبستگی بین دارایی‌ها نقش کلیدی در کاهش نوسانات و مدیریت ریسک دارد. پژوهش حاضر به بررسی ارتباطات تلاطمات دارایی‏‌های بورسی شرکت مدیریت سرمایه‌‏گذاری امید به‌عنوان بزرگ‌ترین دارایی بانک سپه با یکدیگر می‌‏پردازد.
روش‌شناسی پژوهش: برای بررسی ارتباطات شبکه، بازدهی روزانه سهام منتخب موجود در پرتفوی شرکت مدیریت سرمایه‌‏گذاری امید به‌عنوان نمونه آماری انتخاب شده و بررسی ارتباط تلاطمات صورت گرفته است. روش مورداستفاده برای بررسی تلاطمات مدل خود رگرسیون برداری بوده که از طریق استخراج جدول تجزیه واریانس از این مدل، ارتباطات در سطح سیستم بررسی می‌‏شوند. بازه زمانی موردبررسی از ابتدای فروردین‌ماه سال 1398 تا پایان شهریورماه سال 1402 بوده است.
یافته‌ها: بر اساس نتایج به‌دست ‌آمده از پژوهش، تغییرات بازدهی نمادهای کگل، کگهر و کچاد بیشترین تاثیر را بر بازدهی شرکت‌های پرتفوی گروه مدیریت سرمایه‌‏گذاری امید به‌عنوان بزرگ‌ترین دارایی بورسی بانک سپه می‌‏گذارد و نمادهای کگل، وسپه و کچاد بیشترین تاثیر را از تغییرات بازدهی شرکت‏‌های پرتفوی گروه مدیریت سرمایه‏‌گذاری امید می‌‏پذیرند.
اصالت/ارزش‌افزوده علمی: پژوهش حاضر با مطالعه شبکه ارتباطات پرتفوی شرکت مدیریت سرمایه‌‏گذاری امید، روش جدیدی در بررسی ارتباطات میان دارایی‌‏های شرکت‌‏ها ارایه می‌‎‎کند و با مشخص کردن دارایی‌‏های پرریسک‌تر در بهینه‏‌سازی پرتفوی به مدیران کمک خواهد کرد.

چکیده هدف: حسابداری بهای تمام‌شده سنتی هزینه‌ها را به دو نوع ثابت و متغیر طبقه‌بندی می‌کند. فرض ضمنی این است که رابطه بین هزینه و فعالیت برای افزایش و کاهش فعالیت متقارن است. در مقابل، رفتار هزینه نامتقارن شیوه جدیدی از تفکر در مورد رفتار هزینه را تشکیل می‌دهد. مدل چسبندگی هزینه به‌عنوان جایگزین رفتار هزینه‌ها به شمار می‌رود که ناشی از نیروهای محرکه رفتار هزینه تعدیل منابع و تصمیم‌های تعهد اتخاذشده توسط مدیران است؛ لذا بر پایه این استدلال، هدف پژوهش حاضر بررسی رابطه بین چسبندگی هزینه و انعقاد قراردادهای بانکی است.
روش‌شناسی پژوهش: روش‌ پژوهش حاضر از نوع کمی و همبستگی است و ازنظر ماهیت علی است و روش تحلیل فرضیه‌ها همبستگی می‌باشد. نمونه آماری این پژوهش شامل 24 بانک خصوصی و دولتی پذیرفته‌شده در بورس اوراق بهادار تهران بر اساس نمونه‌گیری تصادفی ساده طی دوره زمانی 1393 تا 1402 است.
یافته‌ها: نتایج حاصل از فرضیه نشان داد که ‌چسبندگی هزینه، باعث افزایش انعقاد قراردادهای بانکی می‌شود. بدین معنی هنگامی‌که سطح فعالیت کاهش می‌یابد، مدیران بانک‌هایی با هزینه‌های چسبنده در کاهش هزینه‌ها کندتر عمل می‌کنند که منجر به ‌صرفه‌جویی در هزینه کم‌تر می‌شود. ازاین‌رو، با کاهش فروش و‌ یا جریان‌های نقدی مورد انتظار بانک، ریسک نکول بانک افزایش می‌یابد.
اصالت/ارزش‌افزوده علمی: این انتظار وجود دارد که چسبندگی هزینه به دلایل مختلفی با هزینه بالاتر بدهی همراه باشد. اول، هزینه‌های چسبنده‌تر ممکن است منجر به تنوع بیش‌تر سود شود. بانک‌ها با هزینه‌های چسبنده‌تر نسبت به بانک‌هایی که هزینه‌های چسبنده کم‌تری دارد، کاهش بیش‌تری در سود نشان می‌دهد.

چکیده هدف: این پژوهش با هدف بهینه‌سازی پرتفوی سرمایه‌گذاری از طریق ترکیب تحلیل پوششی داده‌ها و یادگیری ماشین با استفاده از داده‌های چندمنبعی در بورس اوراق بهادار تهران انجام شده است. هدف اصلی ارایه یک مدل پیشرفته برای انتخاب سهام و بهینه‌سازی پرتفوی به‌گونه‌ای است که سرمایه‌گذاران بتوانند استراتژی‌های کارآمدتری را نسبت به روش‌های سنتی اتخاذ کنند.
روش‌شناسی پژوهش: در این مطالعه، ابتدا از مدل تحلیل پوششی داده‌ها برای ارزیابی کارایی سهام از نظر بازده تاریخی و همبستگی دارایی استفاده شده است. سپس با استفاده از ماشین بردار پشتیبان و ترکیب داده‌های چندمنبعی، روند حرکت قیمت سهام پیش‌بینی شده است. به‌منظور بهبود دقت مدل، روش‌های جستجوی تصادفی و شبکه‌ای برای تنظیم بهینه هایپرپارامترهای الگوریتم به کار گرفته شده است. در نهایت، داده‌های حاصل در یک مدل بهینه‌سازی پرتفوی ادغام شده و استراتژی سرمایه‌گذاری پیشنهادی تدوین شده است.
یافته‌ها: نتایج تجربی بر روی داده‌های بورس اوراق بهادار تهران نشان داد که مدل پیشنهادی قادر به بهبود عملکرد استراتژی‌های سرمایه‌گذاری در مقایسه با روش‌های سنتی است. نسبت‌های شارپ و سورتینو نشان‌دهنده برتری مدل پیشنهادی نسبت به استراتژی حداقل واریانس سراسری بوده‌اند. همچنین مشخص شد که استفاده از یک استراتژی سرمایه‌گذاری کم‌تنوع می‌تواند کارایی بیشتری نسبت به استراتژی‌های کاملا متنوع ارایه دهد.
اصالت/ارزش‌افزوده علمی: این پژوهش با ارایه یک مدل ترکیبی از تحلیل پوششی داده و یادگیری ماشین، رویکردی نوین برای انتخاب سهام و بهینه‌سازی پرتفوی پیشنهاد می‌دهد. استفاده از داده‌های چندمنبعی و روش‌های پیشرفته یادگیری ماشین، دقت پیش‌بینی و تصمیم‌گیری سرمایه‌گذاران را بهبود بخشیده و زمینه را برای تحقیقات آینده در حوزه‌هایی مانند استفاده از مدل‌های فازی، الگوریتم‌های فرا ابتکاری و تحلیل روابط بین شاخص‌های مالی فراهم می‌کند.

چکیده هدف: این پژوهش به بررسی تاثیر عوامل پیش‌بین نظیر، زیرساخت فناوری اطلاعات و ارتباطات، سطح تعامل‌پذیری سیستم‌های بانکی، منابع انسانی، منابع مالی و سیاست‌ها و قوانین بر توسعه زیرساخت کلان داده در نظام بانکداری ایران می‌پردازد.
روش‌شناسی پژوهش: داده‌های مورد استفاده از طریق پرسشنامه مبتنی بر مقیاس لیکرت از 104 نفر از کارکنان بانک‌های ملی، صادرات، ملت، تجارت و سپه در استان همدان جمع‌آوری شده است.
یافته‌ها: نتایج آزمون‌های همبستگی نشان می‌دهد که تمامی متغیرهای پیش‌بین به‌طور مثبت و معنادار با زیرساخت کلان داده مرتبط هستند. تحلیل رگرسیون چندگانه نیز نشان می‌دهد که حدود %56 از تغییرات در زیرساخت کلان داده توسط این عوامل توضیح داده می‌شود (R²=0.560). همچنین، پایایی ابزاری مورد استفاده با مقادیر آلفای کرونباخ بین 0.769 تا 0.821 تایید شده است.
اصالت/ارزش افزوده علمی: یافته‌های به‌دست ‌آمده با نتایج مطالعات پیشین داخلی و بین‌المللی همسو بوده و بر اهمیت بهبود زیرساخت‌های فناوری اطلاعات، ارتقای تعامل‌پذیری سیستم‌ها، تقویت تخصص نیروی انسانی، تخصیص منابع مالی مناسب و تدوین سیاست‌های حمایتی به‌عنوان شروط اساسی توسعه فناوری کلان داده تاکید می‌کند؛ بنابراین، توجه به این عوامل می‌تواند زمینه‌ساز افزایش کارایی و رقابت‌پذیری نظام بانکی ایران در عرصه دیجیتال گردد.

چکیده هدف: هدف این پژوهش، بررسی اثر نظریه برجستگی در پیش‌بینی بازده‌های مقطعی رمزارزها و ارزیابی آن به‌عنوان یک عامل ریسک در قیمت‌گذاری دارایی‌هاست. این مطالعه به‌دنبال تحلیل نقش سوگیری رفتاری سرمایه‌گذاران در شکل‌گیری نوسانات بازدهی در بازار رمزارزهاست.
روش‌شناسی پژوهش: با استفاده از داده‌های بیش از ۴۰۰۰ رمزارز با ارزش بازار بالای یک میلیون دلار در بازه ژانویه ۲۰۱۴ تا ژوئن ۲۰۲۵، شاخص برجستگی براساس تفاوت میان بازده‌های برجسته و میانگین بازده وزنی طراحی شد. تحلیل تجربی از طریق مرتب‌سازی پرتفوی، رگرسیون‌های فاما-مکبث و مدل سه‌عاملی LTW انجام گرفت.
یافته‌ها: نتایج نشان داد رمزارزهایی با بازده‌های مثبت برجسته، در دوره‌های بعدی عملکرد ضعیف‌تری دارند و بالعکس. اثر شاخص ST از نظر آماری و اقتصادی معنادار بوده و حتی پس از کنترل سایر عوامل رفتاری و بنیادی نیز باقی مانده است. این شاخص توانسته ناهنجاری‌هایی مانند چولگی، نظریه چشم‌انداز و بتای نزولی را نیز تبیین کند.
اصالت/ارزش‌افزوده علمی: این پژوهش برای نخستین‌بار شاخص ST را به‌عنوان یک عامل رفتاری نوین و مؤثر در بازار رمزارزها معرفی می‌کند. یافته‌ها حاکی از قدرت بالای این شاخص در پیش‌بینی بازده‌ها و تبیین الگوهای قیمت‌گذاری نسبت به مدل‌های سنتی و سایر عوامل رفتاری هستند.